Hội Lồng tồng Phủ Thông năm 2017 đã được chuyển về ngày 20 tháng Giêng đúng với ngày hội truyền thống cách đây vài chục năm. Dù đã đi qua vài tháng nay nhưng hội xuân Đinh Dậu đã để lại nhiều ấn tượng cho đồng bào các dân tộc, du khách gần xa bởi chính những nét văn hóa đặc trưng, mới lạ.
 |
| Màn biểu diễn múa lân đến từ huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn cũng là một nét mới trong hội Lồng tồng Phủ Thông vừa qua. |
Nhiều điểm nhấn trong lễ hội
Đã từ rất lâu người dân đến với hội Lồng tồng Phủ Thông mới được chứng kiến nhiều cái mới mẻ, hấp dẫn đến như vậy, điều chưa từng thấy ở các lễ hội trước đó. Chính cái mới lạ, độc đáo đó đã trở thành điểm mạnh thu hút hàng nghìn du khách, chị Hoàng Thị Thu ở khu Nà Hái thị trấn Phủ Thông đã thốt lên: “Lâu lắm rồi mới thấy một lễ hội to như thế, có lẽ người đi hội phải gấp 10 lần so với năm ngoài”, cánh đồng Nà Mèo, nơi có không gian rộng rãi đã được địa phương lựa chọn để tổ chức các hoạt động, đồng thời giúp nhân dân đi lại thuận tiện.
Hội Lồng tồng Phủ Thông được UBND tỉnh cấp giấy phép đồng ý tổ chức vào ngày 20 tháng Giêng âm lịch hàng năm trên cơ sở đáp ứng yêu cầu và nguyện vọng của nhân dân các dân tộc Phủ Thông, đặc biệt là các bậc cao niên trong vùng. Xuất phát từ những điều đó nên hội năm nay hội được tổ chức khá quy mô, bài bản nhằm mục đích khôi phục lại cơ sở tín ngưỡng và hệ thống trò diễn theo bản sắc truyền thống. Đầu tiên là khôi phục lại Đền Slấn Slảnh gần khu Nghĩa trang Phủ Thông. Theo truyền miệng của những người cao tuổi thì đây là ngôi đền đã bị thực dân Pháp tàn phá cách đây hơn 60 năm, rất nhiều dấu tích lịch sử của đền đã bị mất, hỏng, rồi dần đi vào quên lãng, trong tiềm thức của các cụ cao tuổi thì đây là ngôi đền linh thiêng thờ một vị thần họ Dương, vị tướng này đã bị tử trận trong cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước, từ đó dân làng ở vùng đất Phương Thông (tên gọi ngày trước ) đã lập một ngôi đền nhỏ để tưởng nhớ tới công lao của vị tướng. Với ý nghĩa đó UBND thị trấn đã tiến hành huy động người dân, các cơ quan đóng trên địa bàn san gạt và xây dựng tạm địa điểm để lập một chiếc đền phục vụ cho hoạt động nghi lễ.
Trong ngày hội, nghi lễ rước mầm cỗ tại đền Slấn Slảnh được diễn ra trang trọng nhất, bà con trong vùng đã chuẩn bị đầy đủ các sản vật gồm thủ lợn, gà, bánh trái, hoa quả dâng lên vị thần nhằm báo công, bày tỏ ước nguyện che trở, phù hộ, phòng tránh thiên tai dịch bệnh, cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Màn rước cỗ được di chuyển từ đền Slấn Slảnh rồi đi qua các con phố xuống khu vực trung tâm của lễ hội. Điểm nhấn tiếp theo trong hội lồng tồng đó là bà con được chiêm ngưỡng màn múa lân của đội múa lân đến từ xã Hải Yến, huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, đội múa gồm các chàng trai cao to, khỏe mạnh hóa thân thành những con rồng, con phượng, con khỉ với trang phục sặc sỡ đã làm cho không khí của lễ hội thêm phần rộn ràng. Sau màn múa lân các chàng trai còn biểu diễn võ thuật, những màn biểu diễn công phu đã thực sự là món ăn tinh thần thu hút người xem.
Với mục tiêu khôi phục lại những giá trị văn hóa, hội xuân năm nay còn được địa phương tổ chức đa dạng với nhiều nội dung đan xen giữa yếu tố truyền thống và hiện đại. Từ ngày 19 các hoạt động như văn hóa, văn nghệ, thể thao đã diễn ra sôi nổi, điểm mới nữa là hội xuân Phủ Thông của năm 2017 còn tổ chức thi cắm trại với sự tham gia của 17 xã, thị trấn, các xã đã đem đến những sản phẩm nông lâm sản đặc trưng của vùng để giới thiệu, quảng bá tới du khách. Trong ngày hội chính các trò chơi dân gian như trò chơi Tung còn, kéo co, đẩy gậy, bịt mắt bắt dê, đi thăng bằng trên cầu khỉ...đều thu hút đông đảo người dân, có thế thấy rất nhiều chuỗi hoạt động trong hội lồng tồng đã mang lại màu sắc tươi mới, hấp dẫn cho những người đến vui hội xuân.
Cần bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống
Hội Lồng tồng Phủ Thông hay còn gọi là “Lễ hội xuống đồng” từ xa xưa đã được cộng đồng tôn vinh là lễ hội lớn của vùng, của khu vực, còn được người dân trong vùng ví là “Nhất chợ phủ”. Dù hội đã có từ rất lâu nhưng đến năm nay hội mới được tổ chức vào ngày 20 tháng Giêng âm lịch thay vì mùng 10 như mọi năm, rất nhiều người đến vui hội năm nay đều có chung nhận xét tích cực hơn về ngày hội bởi vì các hoạt động đều đảm bảo được đủ sự linh thiêng của phần lễ và sự náo nhiệt của phần hội, theo đúng truyền thống của địa phương từ xưa.
Đi hội không chỉ là để giao lưu, làm quen, gặp gỡ bạn bè, tham gia vào các trò chơi dân gian mà còn giúp con người xích lại gần nhau hơn. Ông Hoàng Hóa, một nghệ nhân ưu tú, người rất tâm huyết trong việc gây dựng lại lễ hội chia sẻ: “Thế hệ chúng tôi đã được chứng kiến một hội xuân trong quá khứ rất gần gũi, đoàn kết, đó là ngày hội lớn nhất trong vùng và thu hút đông đảo lượng khách, bởi vậy việc chúng ta bàn và có những giải pháp để khôi phục lại những giá trị tín ngưỡng, văn hóa truyền thống phù hợp với xu hướng là điều tất yếu phải làm, bởi nếu không hành động từ bây giờ thì các giá trị sẽ có nguy cơ bị mai một”.
Theo đồng chí Trương Văn Thoại, Chủ tịch UBND thị trấn Phủ Thông : “Chủ trương của địa phương là tiếp tục vận động, kêu gọi xã hội hóa mọi nguồn lực, trước tiên là tập trung xây dựng đền Slấn Slảnh, khôi phục lại các nghi lễ, văn hóa truyền thống để tương lai lễ hội thực sự đi vào tiềm thức của nhân dân, phục vụ nhu cầu sinh hoạt văn hóa tâm linh của nhân dân, trở thành lễ hội của dân do nhân dân tổ chức, qua đó bảo tồn các giá trị văn hóa phi vật thể trên quê hương Bạch Thông, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc”. Do vậy địa phương rất cần sự chung tay góp sức của các cấp ngành, những người con xa quê hương, nhân dân các dân tộc trên địa bàn để góp phần gìn giữ nét đẹp của lễ hội Phủ Thông/.
Thu Trang
