Nằm trên con đường Nam Tiến, cách đây hơn 70 năm, nhân dân các dân tộc xã Hà Hiệu (Ba Bể) đã sớm giác ngộ cách mạng, tham gia tích cực vào các hoạt động kháng chiến, góp phần vào sự nghiệp giải phóng quê hương. Phát huy truyền thống ấy, ngày nay cấp ủy, chính quyền và nhân dân Hà Hiệu tiếp tục năng động vươn lên, xây dựng Đảng, củng cố chính quyền vững mạnh, đi đầu trong chương trình xây dựng nông thôn mới của huyện.
Những trang sử vẻ vang
Hà Hiệu là xã có lịch sử phát triển từ lâu đời, nằm ở phía Đông Nam- cách trung tâm huyện Ba Bể 20km. Xã gồm 14 thôn bản với dân số hơn 3.000 người, gồm 05 dân tộc anh em cùng sinh sống (Tày, Dao, Nùng, Kinh, Mông). Dưới ách thống trị của thực dân Pháp và bộ máy tay sai, nhân dân các dân tộc Hà Hiệu bị đàn áp, bóc lột bởi sưu cao thuế nặng. Đồng bào căm thù giặc và sớm giác ngộ cách mạng.
![]() |
| * Bia di tích lịch sử Khuổi Mản, nơi Bác Hồ dừng chân nghỉ, trên đường từ Pác Bó (Cao Bằng) về Tân Trào (Tuyên Quang) tháng 5/1945. (ảnh Hồng Tuyến) |
Đầu năm 1942, theo chỉ thị của Ban Việt Minh, tại căn cứ Cao Bằng, 19 đội xung phong Nam tiến lần lượt được tổ chức và lên đường. Cuối năm 1942, đồng chí Nông Văn Quang tức Lý Công - người phụ trách các đội Nam tiến đã đến thôn Lủng Cháng, một bản vùng cao của người Dao Tiền của xã Hà Hiệu. Từ đó, đồng bào địa phương bắt đầu được tiếp nhận làn sóng cách mạng lan tới. Các cán bộ Nam tiến đã tuyên truyền, giác ngộ nhiều người dân tham gia vào Hội Việt Minh, trong đó có đồng chí Bàn Văn Hoan (sau là Ủy viên Ủy ban liên tỉnh Việt Minh Cao - Bắc - Lạng). Lủng Cháng trở thành “xóm Việt Minh” đầu tiên của xã Hà Hiệu. Tại đây, đồng chí Nông Văn Quang đã từng mở lớp huấn luyện, học tập tôn chỉ mục đích Hội Việt Minh và lớp luyện tập quân sự của đội tự vệ, du kích. Đầu những năm 1943, đồng chí Bàn Văn Hoan đã lựa chọn một khu rừng ở Lủng Cháng để đồng chí Võ Nguyên Giáp dừng chân, hoạt động cách mạng. Sau này, nơi này được đặt tên là Khu rừng Đại tướng để tưởng nhớ.
Giữa tháng 3-1945, Ủy ban cách mạng lâm thời tại Hà Hiệu được thành lập. Trên đường từ Pác Bó (Cao Bằng) về Tân Trào (Tuyên Quang), lãnh tụ Hồ Chí Minh đã đi qua huyện Chợ Rã. Đêm ngày 12/5/1945, Người đã dừng chân nghỉ ở bản Khuổi Mản, xã Hà Hiệu. Cán bộ, nhân dân địa phương đã tham gia bảo vệ đoàn cán bộ cách mạng an toàn tuyệt đối. Ông Nguyễn Văn Phùng- 85 tuổi, ở thôn Khuổi Mản nhớ lại: Khi đó, vì nguyên tắc bí mật, không ai biết một “người cán bộ già” trong đoàn là Bác Hồ. Sau này, đến khi độc lập, biết người đã từng dừng chân, nghỉ đêm tại Lủng Cháng chính là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, đồng bào Hà Hiệu vô cùng vui mừng và tự hào. Ông Ô Phúc Bình- 89 tuổi, cán bộ hưu trí ở thôn Cốc Lót chính là người được tham gia bảo vệ vòng ngoài cho đoàn cán bộ Việt Minh, trong đó có lãnh tụ Hồ Chí Minh- khi đoàn nghỉ tại Khuổi Mản năm xưa. Trong bữa cơm đồng bào nấu cho cán bộ Việt Minh, một chi tiết xúc động mà ông nhớ mãi: Riêng mâm cơm có người cán bộ Việt Minh già, được dân bản ưu tiên một đĩa tim gan xào. Quan sát nhanh thấy điều đó, người cán bộ già bèn cầm đĩa thức ăn này đem đi chia đều cho các mâm cơm khác…
Phát huy truyền thống yêu nước, nhân dân xã Hà Hiệu đã tích cực tham gia chiến đấu, đóng góp một phần sức người, sức của vào thắng lợi chung của hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. Trong các cuộc kháng chiến, xã vinh dự có mẹ Hà Thị Mông được Nhà nước phong tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam anh hùng và 38 người con ưu tú của xã đã anh dũng hi sinh.
Vươn lên xây dựng nông thôn mới
Hiện Đảng bộ xã Hà Hiệu có 202 đảng viên, sinh hoạt tại 19 chi bộ. Đây là những hạt nhân nòng cốt trong thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội của địa phương. Đảng bộ xã liên tục đạt danh hiệu trong sạch, vững mạnh nhiều năm liền. Công tác xây dựng, củng cố chính quyền được thường xuyên quan tâm theo hướng nâng cao chất lượng, đáp ứng tốt hơn yêu cầu nhiệm vụ. Trong công cuộc đổi mới, với những bước đi tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, Hà Hiệu đang từng ngày thay da đổi thịt, vươn lên mạnh mẽ.
Phát huy tiềm năng của địa phương, chính quyền và nhân dân Hà Hiệu đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nâng cao hệ số quay vòng sử dụng đất, chuyển giao KHKT cho nông dân thông qua chương trình khuyến nông, cung ứng đầy đủ các loại giống, phân bón, vật tư kỹ thuật và làm tốt công tác thủy lợi; triển khai có hiệu quả mô hình nâng cao thu nhập trên một đơn vị diện tích, chỉ đạo gieo cấy kịp thời vụ… Nhờ vậy, sản lượng lương thực hằng năm của xã không ngừng tăng. Năm 2014, tổng sản lượng lương thực của xã đạt 2.003 tấn, lương thực bình quân đạt 699 kg/người/năm. Chương trình trồng rừng đã được các cấp, ngành, địa phương triển khai hiệu quả, nhận được sự đồng tình hưởng ứng của đông đảo nhân dân. Trong nhiệm kỳ 2010-2015, diện tích trồng mới rừng trên địa bàn xã đạt 1.068ha; tỷ lệ che phủ rừng đạt 63%. Bên cạnh trồng trọt, kinh tế chăn nuôi trong xã đang được đầu tư có trọng điểm. Nhiều hộ gia đình đã tận dụng diện tích rừng sẵn có của địa phương để nuôi trâu, bò, dê, gà, nuôi ong mật... Đến nay đàn gia súc của xã đạt 1.859 con.
![]() |
| Ông Chu Đức Phương- bí thư chi bộ thôn Bản Mới là một trong những điển hình trong phát triển kinh tế gia đình tại Hà Hiệu. Mô hình trồng rừng, ấp trứng gà, chăn nuôi tổng hợp của gia đình hằng năm cho lợi nhuận 120 triệu đồng. |
Với lợi thế có nhiều tuyến đường giao thông như QL3, đường 279, tỉnh lộ 253 chạy qua, nên Hà Hiệu có thuận lợi về lưu thông và phát triển các ngành thương mại, dịch vụ. Các chương trình, dự án như Chương trình 135, 30a, chương trình xây dựng nông thôn mới… được Hà Hiệu triển khai có hiệu quả. Hệ thống điện, đường, trường, trạm đã của Hà Hiệu đã và đang được xây dựng hoàn thiện, phục vụ tốt các nhu cầu cho cuộc sống của người dân. Công tác giáo dục được đặc biệt quan tâm ở cả ba cấp học. Năm 2014, Trường tiểu học Hà Hiệu đã đạt danh hiệu Trường Chuẩn quốc gia cấp độ I. Mạng lưới y tế cơ sở ngày càng hoàn thiện, chất lượng khám và điều trị nâng lên một bước. Riêng Chương trình MTQG xây dựng Nông thôn mới, xã đã đầu tư nguồn vốn cho người dân mua bình phun, máy ép bún liên hoàn; hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, phân bón, trang thiết bị; thành lập và hỗ trợ 2 tổ hợp tác chăn nuôi lợn nái sinh sản, xây dựng 01 cơ sở lò ấp giống gia cầm, mô hình trồng lúa, hỗ trợ giống khoai tây, hỗ trợ giống gà lai ta… Với nguồn vốn hơn 1,6 tỷ đồng, xã đã đầu tư bê tông hóa được tuyến đường liên thôn Nà Ma - Khuổi Mản, đường nội thôn Khuổi Mản, Nà Mèo, Nà Hin, Chợ Giải. Đến nay, Hà Hiệu đã đạt 8/19 tiêu chí trong Bộ tiêu chí Quốc gia xây dựng nông thôn mới.
Đảng ủy và chính quyền xã đặc biệt quan tâm đến các chính sách xã hội và xóa đói giảm nghèo. Hàng năm, xã đều triển khai các lớp chuyển giao KHKT, kiến thức sản xuất và hướng dẫn cách làm ăn, tạo điều kiện vay vốn giải quyết việc làm tăng thu nhập cho người dân. Nếu như năm 2010 tỷ lệ hộ nghèo của xã là 18.65%, đến hết năm 2014, con số này chỉ còn 7,21%. Thu nhập bình quân đầu người từ 12 triệu đồng năm 2010, đến năm 2014 đạt 18 triệu đồng. Công tác quốc phòng - an ninh được chú trọng. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn được củng cố, ổn định. Cùng với đó, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân phát triển, hoạt động sôi nổi với nhiều hình thức phong phú.
Về Hà Hiệu hôm nay, có thể cảm nhận rõ nhịp sống no ấm của đồng bào, bộ mặt nông thôn đang có những đổi thay tích cực. Là xã điểm trong chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới của huyện Ba Bể, Hà Hiệu phấn đấu nâng cấp, mở rộng bê tông hóa các tuyến đường nông thôn, xây dựng thêm một trường đạt chuẩn Quốc gia, 80% các tuyến mương nội đồng được nâng cấp bê tông hóa, kè chống sói lở các điểm xung yếu, các xứ đồng và trụ sở UBND xã được đầu tư xây dựng mới. Phấn đấu đến năm 2020, xã cơ bản hoàn thành các tiêu chí về chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới. Với bề dày truyền thống lịch sử và sự năng động của cán bộ, nhân dân, tin tưởng rằng Hà Hiệu sẽ ngày một đổi mới, đi lên./.
Đăng Bách - Hồng Tuyến

