Những năm qua, nhờ việc kết hợp chặt chẽ giữa y dược học cổ truyền với y học hiện đại, các cấp Hội Đông y trên địa bàn tỉnh ta đã có những đóng góp quan trọng trong sự nghiệp phát triển nền đông y, đông dược, phối hợp cùng ngành Y tế thực hiện tốt công tác chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ cho nhân dân.
Hiện nay, Hội Đông y tỉnh có trên 1.200 hội viên hoạt động tại các huyện, thành phố và 76 Hội Đông y xã, phường, thị trấn. những năm qua, các cấp Hội đã tập hợp, đoàn kết những người hành nghề đông y, đông dược tự nguyện đem hết khả năng, kiến thức và kinh nghiệm chuyên môn của mình cống hiến cho sự nghiệp chăm sóc bảo vệ sức khỏe nhân dân. Tiêu biểu như: Lương y Nguyễn Văn Cư ở thôn Khuổi Thiêu, xã Hà Vị (Bạch Thông) nhiều năm nay không chỉ được biết đến là thầy thuốc với nhiều bài thuốc quý mà còn là người tâm huyết với việc lưu giữ và bảo tồn và phát triển những cây dược liệu quý hiếm. Ông đã thành lập Hợp tác xã Đông Nam Dược cũng nhằm mục đích này.
Trao đổi với chúng tôi, ông Cư cho biết: Với diện tích 14ha, 12 thành viên của Hợp tác xã đang tập trung nuôi trồng các loại cây dược liệu quý như: Hà thủ ô, Đẳng sâm, Ban lá dính, Đào rừng…Từ năm 2016 đến nay, Hợp tác xã còn thực hiện Dự án “Nghiên cứu phát triển trồng cây dược liệu tỉnh Bắc Kạn” do Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên đầu tư, đến nay: 2ha Hà thủ ô; 0,5ha Hoài sơn đỏ; 0,4ha Ban lá dính… phát triển tốt. Riêng đối với cây Ban lá dính hiện đã cho thu hoạch 1 tấn thành phẩm khô, giá trị kinh tế đạt 300 triệu đồng. Mới đây, Hợp tác xã đã ký kết với Phòng Nông nghiệp huyện Bạch Thông thực hiện trồng 3ha Hà thủ ô đỏ tại xã Hà Vị với diện tích 1000m2/hộ, gồm 30 hộ dân trên địa bàn xã tham gia. Hiện đang tiến hành tập huấn kiến thức kỹ thuật trồng và chăm sóc cho bà con.
![]() |
| Lương y Nguyễn Văn Cư tâm huyết với việc xây dựng vùng dược liệu, phục vụ công tác khám chữa bệnh cho nhân dân. |
Ông Cư chia sẻ, trung bình mỗi năm ông khám, bốc thuốc, điều trị theo phương pháp cổ truyền cho trên 1.500 lượt người, trong đó chủ yếu mắc các bệnh như: Viêm gan, xơ gan, sỏi thận, đau dạ dày, đại tràng, xương khớp thoái hóa… Mong muốn hiện nay của ông là tiếp tục tập hợp các hội viên Hội đông y để chia sẻ kinh nghiệm khám, chữa bệnh, xây dựng vùng dược liệu để đáp ứng công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Thực hiện Chỉ thị số 24-CT/TW ngày 04/7/2008 của Ban Bí thư (khóa X) “về phát triển nền Đông y Việt Nam và Hội Đông y Việt Nam trong tình hình mới, những năm qua, trong công tác khám, chữa bệnh, các hội viên Hội Đông y tỉnh đều tuân thủ đúng quy định của Bộ Y tế. Với sự tôn vinh về y đức, y thuật của Đại danh y Lê Hữu Trác như một tổ nghề, các Hội viên của Hội luôn lấy 9 điều “Y huấn cách ngôn” của Hải Thượng Lãn Ông và 12 điều y đức của người thầy thuốc làm kim chỉ nam trong khám, chữa bệnh, tạo được niềm tin và uy tín trong nhân dân.
Một trong những điểm sáng của các cấp Hội là số người tìm đến các cơ Y học cổ truyền điều trị bệnh ngày một tăng, cụ thể năm 2008 các lương y trong tỉnh đã khám và điều trị cho gần 1 triệu lượt người, đến năm 2012 tăng lên gần 1,4 triệu lượt người và đến năm 2017 tăng lên hơn 1,7 triệu lượt người. Các cơ sở hội như Hội Đông y Ba Bể; Hội Đông y Pác Nặm; Khoa Đông y Bệnh viện Đa khoa Bắc Kạn thường xuyên điều trị bằng các phương pháp Điện châm, Thủy châm, Đốt bấc, Châm cứu… Cùng với đó, việc sử dụng thuốc nam thay thế thuốc bắc cũng được các cấp Hội phổ biến, khuyến khích các lương y thực hiện. Nhiều lương y đã sử dụng các dược liệu khai thác từ các vùng rừng núi để chữa bệnh đạt hiệu quả cao
Để đạt được kết quả trên, công tác tuyên truyền, tư vấn chăm sóc sức khỏe cộng đồng cũng được các cấp Hội coi trọng. Mỗi lương y là một chiến sĩ trên mặt trận, hàng ngày tuyên truyền cho nhân dân cách phòng bệnh và chữa bệnh bằng thuốc nam. Hội đã hướng dẫn cho nhân dân trồng vườn thuốc, khóm thuốc trong gia đình và sử dụng để phòng và điều trị những bệnh thông thường với phương châm: "vừa là cây cảnh, vừa là rau ăn, tiện lợi cho việc chữa bệnh". Bên cạnh đó, năm 2014, Hội còn xuất bản được đầu sách “ Những bài thuốc hay, những cây thuốc quý của đồng bào các dân tộc tỉnh Bắc Kạn” với số lượng 200 cuốn, mang đến cho bạn đọc những kiến thức bổ ích về chuyên môn đông y, đồng thời thể hiện tâm tư nguyện vọng muốn bảo tồn và phát triển vốn quý y học cổ truyền của các thế hệ thầy thuốc đông y tỉnh Bắc Kạn.
Lương y Tống Văn Khoa, Chủ tịch Hội Đông y tỉnh cho biết: Hiện công tác khám, chữa bệnh bằng Y học cổ truyền tuyến huyện đạt 20%, tuyến xã đã 30%. Việc làm này góp phần không nhỏ trong giảm tải cho các cơ sở y tế, đồng thời giúp cho người bệnh tiết kiệm chi phí trong quá trình điều trị bằng thuốc đông y tại nhà. Để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh bằng Y dược học cổ truyền, bên cạnh công tác phát triển, bồi dưỡng chuyên môn cho các hội viên, thời gian tới, các cấp Hội tiếp tục phối hợp chặt chẽ với ngành Y tế để kết hợp điều trị giữa đông y và tây y nhằm chăm sóc sức khỏe nhân dân ngày càng tốt hơn. Đúc kết những kinh nghiệm hay, những bài thuốc quý để nâng cao cả về nội dung chuyên môn, y đức, y thuật kết hợp với xây dựng Hội vững mạnh./.
Thu Hường
