Thời gian qua, công tác phòng, chống ma túy nhận được sự quan tâm, vào cuộc của các cấp, ngành. Tuy vậy, do nhiều nguyên nhân khác nhau, số lượng người nghiện ma túy được phát hiện vẫn tăng, kéo theo nhiều hệ lụy, ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an ninh trật tự.
Nhiều người chia sẻ, con đường dẫn họ đến với ma túy đôi khi chỉ là lý do tầm phào như: Thử qua cho biết, chỉ sử dụng một lần hay một ít thôi, hoặc vì đáp trả sự khiêu khích, thách thức của bạn bè. Có người chủ quan cho rằng chỉ thử một lần thì làm sao nghiện được hoặc nghiện hay không là do mình thôi! Nhưng không đơn giản như vậy, sau khi “thử” một lần thì sẽ dễ có những lần tiếp theo. Và cứ thế, lệ thuộc vào ma túy, nghiện lúc nào không hay. Khi đã nghiện, một khi lên cơn mà không có thuốc thì con nghiện khổ sở tột cùng. Lúc đó họ gần như không còn biết gì nữa, có thể làm bất cứ việc gì để được thỏa mãn cơn "vật" thuốc.
| Học viên Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Bắc Kạn chăm sóc rau xanh vừa để hỗ trợ điều trị, vừa để cải thiện bữa ăn hằng ngày. |
Học viên L.V.C, sinh năm 1981, nhà ở phường Xuất Hóa (TP. Bắc Kạn) đang cai tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Bắc Kạn, cho biết bản thân dính vào hê-rô-in từ năm 2004 - 2005. Ban đầu cũng chỉ do tò mò, muốn thể hiện bản thân khi bạn bè rủ rê, dùng thử sau đó thì nghiện lúc nào không hay. Năm 2009 anh C. bị đưa vào Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Bắc Kạn cai nghiện bắt buộc lần đầu, thời gian 12 tháng. Hết thời gian cai nghiện bắt buộc, mặc dù có việc làm với thu nhập khá ổn định (nhận và đi làm theo các công trình xây dựng dân dụng), nhưng sau đó vừa do thiếu bản lĩnh, vừa do một số nguyên nhân khác nên C. lại tiếp tục "bập" vào ma túy, hiện đang cai nghiện bắt buộc lần 2 với thời hạn 15 tháng.
Hay như học viên L.V.T, sinh năm 1983, nhà ở xã Vân Tùng (Ngân Sơn), đang điều trị tự nguyện tại Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Bắc Kạn cho biết: Khoảng năm 2008, do bạn bè rủ rê nên T. đã dùng thử, dần dần nghiện hê-rô-in lúc nào cũng chẳng biết. Do nghiện nên đến năm 2011 anh C. phải bán hết nhà, khoảng 5ha đất trồng điều và cà phê ở Bình Phước để về quê. Đã có 2 lần bị đưa vào đây cai nghiện bắt buộc 2 lần (1 lần 12 tháng và 1 lần 24 tháng), nhưng cứ về nhà một thời gian là lại tái nghiện. Nhận thức được tác hại của ma túy, đầu tháng 01/2020, anh C. đã xin vào điều trị tự nguyện. Chỉ còn ít ngày nữa là hết thời hạn theo quy định, hết cảm giác thèm thuốc và sức khỏe cải thiện rất nhiều (trước khi vào điều trị chỉ có 47kg, hiện đã tăng lên 65kg), anh dự định bàn với gia đình để xin ở lại điều trị tự nguyện tiếp (mỗi đợt điều trị tự nguyện kéo dài trong 6 tháng), để có thêm khoảng thời gian cách ly khỏi những người bạn "xấu".
Để nâng cao chất lượng điều trị, sau khi tiếp nhận, học viên sẽ được cán bộ y tế của Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Bắc Kạn kiểm tra sức khỏe, lập hồ sơ bệnh án để áp dụng các công đoạn điều trị phù hợp với từng trường hợp. Trong thời gian này, học viên được tư vấn, hỗ trợ tâm lý, lập phác đồ điều trị cắt cơn (quá trình điều trị cắt cơn thường kéo dài từ 1 đến 1,5 tháng, tùy trường hợp). Sau cắt cơn học viên sẽ tiếp tục được khám sức khỏe để phân loại, sau đó sẽ tham gia lao động trị liệu và các hoạt động giáo dục…
Theo Phó Giám đốc phụ trách Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Bắc Kạn Ma Đức Thủy cho biết: Thực tế cho thấy, nhiều học viên vào điều trị (cả bắt buộc và tự nguyện), sau quá trình điều trị cắt cơn, tham gia lao động trị liệu và các hoạt động giáo dục khác sức khỏe thể chất được cải thiện rõ rệt, không còn biểu hiện "thèm thuốc" và hết thời gian theo quy định thì được cho về nhà. Tuy nhiên, một thời gian sau lại tiếp tục vào điều trị. Điều này cho thấy để đoạn tuyệt hẳn với ma túy là rất khó khăn. Nó phụ thuộc rất lớn vào bản lĩnh của chính người đó, môi trường sống, sự quan tâm, giúp đỡ của những người xung quanh và của chính quyền địa phương.
| Theo thống kê của Ban Chỉ đạo phòng, chống tội phạm, tệ nạn xã hội và xây dựng phong trào "Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc" (Ban Chỉ đạo 138) tỉnh Bắc Kạn, tính đến tháng 5/2020, toàn tỉnh có gần 1.400 người nghiện ma túy, tăng hơn 17% so với thời điểm cuối năm 2019. Gần như toàn bộ trong số này là nam giới, 100% nằm trong độ tuổi từ 16 tuổi trở lên, trong đó hơn 20% là từ 16 đến 30 tuổi, gần 80% nằm trong độ tuổi từ 30 trở lên. |
Có ai mà không một lần vấp ngã, sai lầm. Nhưng điều quan trọng là có nhận ra được sai lầm đã mắc phải, có nỗ lực để khắc phục hay không mới là điều quan trọng. Cả 2 trường hợp của học viên L.V.C. và L.V.T. ở trên, trong quá trình chia sẻ đều cho thấy đã nhận ra và muốn khắc phục những sai lầm đã mắc phải do sự bồng bột, thiếu bản lĩnh của tuổi trẻ. Hai người đều mong muốn nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của cộng đồng và của chính quyền địa phương để đoạn tuyệt được với ma túy, trở thành người có ích cho gia đình và xã hội.
Theo nhiều nghiên cứu, ma túy khi vào cơ thể sẽ làm ảnh hưởng đến hệ thần kinh, “ghi dấu” trong thần kinh não và rất lâu phai. Sử dụng ma túy sẽ khiến cơ thể tiết ra loại móc-phin nội sinh, tạo cảm giác sảng khoái ảo. Nếu không sử dụng sẽ dẫn đến cảm giác lờ đờ, uể oải, buồn ngủ, mệt mỏi… Do vậy, để lấy lại trạng thái cân bằng bắt buộc người sử dụng ma túy tiếp tục sử dụng. Điều này khiến người nghiện rất khó từ bỏ ma túy.
Một lần thử ma túy không thể gây nghiện ngay, tuy nhiên lại rất dễ dẫn đến sử dụng lần tiếp theo và từng bước gây nghiện, gây ra sự lệ thuộc vào ma túy. Chính vì vậy, giải pháp phòng tránh hiệu quả nhất là kiên quyết không dùng thử ma túy, dù chỉ một lần./.
Hoàng Vũ