Hứa hẹn với UBND tỉnh Bắc Kạn tại các cuộc họp về phương án, giải pháp để khởi động lại Nhà máy luyện gang tại xã Cẩm Giàng (Bạch Thông). Nhưng hiện nay, nhà máy vẫn trong tình trạng “đắp chiếu” với nhiều lý do chưa thể khởi động lại nhà máy để hoạt động trở lại.
 |
| Nhà máy gang Bắc Kạn đang tạm dừng hoạt động. |
Nhà máy luyện gang Bắc Kạn do Công ty CP khoáng sản Tây Giang làm chủ đầu tư và được Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Bắc Kạn cấp Giấy chứng nhận hoạt động vào ngày 24/7/2014. Đây được coi là một dự án “trọng điểm” của tỉnh Bắc Kạn về phát triển ngành công nghiệp. Theo dự án nhà máy xây dựng trên diện tích 4,4ha với công nghệ sản xuất gang và xỉ giàu Mangan trong lò cao sử dụng 100% quặng Fe_Mangan thiêu kết. Công suất thiết kế 40.000 tấn gang luyện thép và 60.000 tấn xỉ giàu Mangan/năm. Dây chuyền được nhập ngoại, mới 100%, công nghệ tiên tiến nhất hiện nay bao gồm 01 lò quay thiêu kết quặng sắt Mangan S=32m2; lò cao sản xuất gang và xỉ giàu Mangan V hữu ích bằng 80m3. Tổng mức đầu tư của dự án hơn 434 tỷ đồng.
Ngày 10/5/2016, tại xã Cẩm Giàng, huyện Bạch Thông, Công ty Cổ phần khoáng sản Tây Giang Bắc Kạn đã hoàn thành việc cải tạo, nâng cấp Nhà máy luyện gang Cẩm Giàng và đưa vào hoạt động ổn định. Tỉnh Bắc Kạn “kỳ vọng” có một nhà máy “xứng tầm” sau khi đi vào hoạt động sẽ có tổng doanh thu 800 tỷ đồng/năm, đóng góp cho ngân sách tỉnh 100 tỷ đồng mỗi năm; tạo việc làm cho từ 150 - 180 lao động địa phương, với thu nhập bình quân 5 - 7 triệu đồng/người/tháng.
Thế nhưng, sau khi Nhà máy luyện gang Bắc Kạn bắt đầu đi vào vận hành từ ngày 25/2/2016, trong quá trình triển khai sản xuất nhà máy hoạt động không ổn định, sản xuất cầm chừng, sản lượng sản xuất từ năm 2016 đến 2018 gang thỏi thành phẩm 44.074 tấn; xỉ giầu Mangan thành phẩm 51.179 tấn. Do sản lượng sản xuất còn thấp so với công suất của lò nên sản phẩm gang và xỉ giàu sản xuất ra đều được tiêu thụ hoàn toàn trong nước, chưa có dư để xuất khẩu.
Nguyên nhân dẫn đến việc tạm dừng hoạt động của nhà máy là do giá nguyên vật liệu, nhiên liệu đầu vào tăng. Tại thời điểm dừng sản xuất (01/2019) của nhà máy giá than coke nhập khẩu 100% từ Trung Quốc 12,5 triệu đồng/tấn, trong khi đó giá bán sản phẩm đầu ra 9 triệu đồng/tấn, nếu tiếp tục sản xuất thì nhà máy không có lợi nhuận, phát sinh nhiều vấn đề bất lợi.
Chính vì vậy Công ty CP Khoáng sản Tây Giang buộc phải ngừng sản xuất và đã có văn bản ngày 14/1/2019 gửi UBND tỉnh Bắc Kạn về việc thông báo dừng sản xuất tại Nhà máy luyện gang Bắc Kạn, do tình hình thị trường liên tiếp bất ổn, bệnh dịch Covid-19 lan rộng khắp thế giới và chưa có dấu hiệu dừng lại, dẫn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của nhà máy vô cùng bất lợi. Do vậy nhà máy chưa thể khởi động lại hoạt động sản xuất trở lại.
Đối với nguồn nguyên liệu quặng sắt, hiện nay do một số nguyên nhân chủ quan và khách quan phía cung cấp nguyên liệu quặng sắt mangan tại mỏ Nà Tùm (Công ty TNHH Khai khoáng Bắc Kạn) đang tạm dừng khai thác, do đó không có nguyên liệu để cấp cho nhà máy với số lượng đủ để vận hành.
Ông Trần Đại Minh- Chủ tịch HĐQT Công ty CP Khoáng sản Tây Giang Bắc Kạn cho biết: Phương án khởi động lại hoạt động sản xuất, kinh doanh của Nhà máy luyện gang Bắc Kạn đã trình tỉnh dự kiến quý II/2021 nhà máy mới có thể đi vào hoạt động trở lại. Hiện tại, đơn vị đang xây dựng kế hoạch đón chuyên gia Trung Quốc sang để cùng nghiên cứu phương án nâng cấp kỹ thuật, cải tạo nhà máy để sẵn sàng đưa nhà máy vào vận hành. Để nhà máy đi vào hoạt động trở lại phụ thuộc rất lớn đến thời điểm dịch bệnh Covid-19 được khống chế và hàng hóa quốc tế thông thương hoạt động trở lại.
Từ khi đi vào hoạt động, nhà máy đã nhiều lần tạm dừng hoạt động. Đến năm 2019, nhà máy vẫn trong tình trạng tiếp tục thông báo tạm dừng tái lại “kịch bản” cũ. Liệu rằng lời hứa với UBND tỉnh nhiều lần tại các cuộc họp về khởi động lại nhà máy có chắc chắn vào quý II/2021 hay không? hay đó vẫn chỉ là “lời hứa”.
Đồng chí Đinh Quang Tuyên- Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: Tỉnh sẽ tạo mọi điều kiện tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp nói chung trên địa bàn tỉnh. Đặc biệt Nhà máy gang Bắc Kạn là dự án công nghiệp của tỉnh nhưng nếu doanh nghiệp “thất hẹn” nhiều lần với tỉnh trong việc khởi động lại nhà máy, hoạt động theo kiểu "cầm chừng” không có giải pháp cụ thể, thì UBND tỉnh sẽ có quy định xử lý đối với doanh nghiệp, không để dự án “nằm im” kéo dài, trì trệ ảnh hưởng đến sự phát triển ngành công nghiệp của tỉnh./.
Bích Ngọc
