Từ xa xưa, nhân dân vẫn có câu cửa miệng “Nhất chợ Phủ”, ý nói rằng đây là phiên chợ lớn nhất trong khu vực, được nhiều người trông chờ, mong ngóng. Ngày nay dù dịch vụ, thương mại phát triển nhưng những nét đặc trưng vốn có của chợ phiên Phủ Thông vẫn không có nhiều thay đổi, các mặt ngày càng phong phú, đa dạng hơn hơn.
 |
| Sản phẩm hương của bà con xã Tú Trĩ tự làm phục vụ Tết. |
Chợ Phủ Thông họp vào các ngày mùng 5, 10, 15, 20, 25 và 30 âm lịch hằng tháng, nhưng đông nhất vẫn là phiên chợ Tết 25 tháng Chạp. Đây là phiên chợ cuối của năm, thu hút người dân nhiều xã trong vùng đến họp, cùng nhau trao đổi, mua bán hàng hóa. Chợ bắt đầu từ khá sớm (khoảng 6h sáng) nhưng phải đến 8h trở đi mới đông đúc, nhộn nhịp. Quá trưa chợ tết mới bắt đầu vãn người. Nhiều người cho rằng chợ Phủ Thông có một cái gì đó rất cổ xưa, tượng trưng cho một nét văn hóa lâu đời của vùng. Vì thế cứ đến phiên chợ Tết là mọi người đều háo hức, muốn đến chợ để thỏa mãn nhu cầu mua sắm, ngắm hàng hóa.
Các cụ cao niên kể lại rằng chợ Phủ Thông trước kia họp tại khu phố Chính (địa điểm phòng Văn hóa Thông tin -Thể thao huyện cũ bây giờ), còn ngày nay do nhu cầu trao đổi hàng hóa tăng, chợ đã được chuyển về phố Ngã Ba có quy mô lớn hơn. Chợ xây dựng khang trang, rộng rãi, có khu vực để xe riêng, khu bán hàng riêng.
 |
| Bánh khảo, sản phẩm quen thuộc của đồng bào dân tộc Tày. |
Đến với phiên chợ Tết Phủ Thông là đến với những mặt hàng thiết yếu của ngày tết, từ các sản phẩm quen thuộc do bà con tự làm như bánh khảo, khẩu sli, bánh đúc, bánh giày, nhang hương của người Tày xã Tú Trĩ, chè của bà con thôn Thạch Ngõa (xã Mỹ Phương, huyện Ba Bể), các mặt hàng lá dong, gà, vịt, thịt lợn, cá, rau, củ quả, bánh kẹo, măng, nấm, mộc nhĩ, tới các mặt hàng may mặc, đồ điện tử… đều có đủ. Hàng hóa chợ bây giờ dồi dào, đầy đủ, không còn khan hiếm như ngày xưa.
Dù đã bước vào tuổi 76, nhưng chưa phiên chợ tết năm nào bà Lương Thị Mùi ở thôn Nà Phải, xã Phương Linh không đi chợ Tết Phủ Thông. Theo bà Mùi, việc đi chợ tết đã trở thành một thói quen. Tuy chẳng mua bán gì, nhưng đến đó bà cảm thấy vui vẻ, yêu đời vì được gặp người quen, bạn bè, rồi đi vãn cảnh chợ, ngắm hàng hóa, người mua - người bán.
Chợ Tết Phủ Thông có khu vực bán gà được tách bạch riêng biệt. Tại đây hàng trăm lồng gà lớn nhỏ được bày bán phục vụ sự lựa chọn của khách hàng. Những con gà trống thiến lông bóng mượt giá khoảng 180.000 đồng/kg, còn gà ta giá 120.000 đồng/kg, gà lai là 80.000 đồng/kg. Người có kinh nghiệm mua gà cho rằng để chọn được con gà ngon, đúng chuẩn gà ta thì lông phải mượt, bóng, mắt gà tinh anh, nhanh nhẹn, mào đỏ, chân nhỏ và đặc biệt dưới lòng bàn chân nhem nhuốc, có dính đất do gà đi bới, chạy nhảy nhiều. Còn gà có lòng bàn chân sạch là do nuôi nhốt ở trong chuồng, vì thế thịt sẽ không được săn chắc bằng gà thả đồi, thả vườn.
Cùng với kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, chợ Tết cổ truyền Phủ Thông vẫn mang một màu sắc đặc trưng vốn có, phản ánh đúng đời sống văn hóa, tinh thần và các sản phẩm truyền thống của các dân tộc trên địa bàn. Chợ tết còn là hình hình ảnh gợi nhớ quê hương cho những con người xa quê./.
Thu Trang
