Trải qua các thời kỳ xây dựng và phát triển, thị xã Bắc Kạn hôm nay đã có dáng dấp một đô thị hiện đại. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc thị xã Bắc Kạn đang nỗ lực về mọi mặt để xây dựng trở thành một thành phố trong nay mai.
Thị xã xưa…
 |
| Trung tâm thương mại Bắc Kạn cũ (nay là chợ Bắc Kạn) |
Theo như tài liệu ghi chép lại thì thị xã Bắc Kạn thành lập vào năm 1901 với một cụm dân cư thưa thớt sống trong một dãy phố nhỏ gồm có 3 phố chính là Định Bình, Hoài Ân, Tòng Hóa. Đến năm 1949 thị xã được mở rộng thêm gồm các phố Đội Kỳ, Đội Thân, Minh Khai, Chí Kiên, Đức Xuân. Năm 1967 Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định sáp nhập thị xã vào huyện Bạch Thông, thị xã trở thành thị trấn của huyện Bạch Thông.
Đến năm 1990 đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trấn Bắc Kạn và nguyện vọng của đồng bào các dân tộc địa phương, thị xã Bắc Kạn một lần nữa lại được tái thành lập gồm 3 đơn vị hành chính là phường Đức Xuân, Chí Kiên và phường Sông Cầu trên địa giới hành chính các phố: Nà Mày, Đội Thân, Đức Xuân, Đội Kỳ, Phùng Chí Kiên của thị trấn Bắc Kạn và các xóm bản Phiêng Luông, Tổng Tò, Nà Rào của xã Dương Quang; Bản Áng của xã Huyền Tụng, huyện Bạch Thông với diện tích tự nhiên là 1.307ha và dân số 9.468 người. Vào ngày 1/1/1997 tỉnh Bắc Kạn được tái thành lập, thị xã Bắc Kạn trở thành trung tâm tỉnh lỵ của tỉnh Bắc Kạn với 8 đơn vị hành chính cho đến bây giờ.
Đồng chí Nông Phúc Lịch nguyên là Chủ tịch UBND thị xã cho biết: “Thị xã những năm chưa tách tỉnh, dân cư vẫn còn rất thưa thớt, đường phố nhỏ hẹp, chỉ có duy nhất một chợ chính gọi là Trung tâm thương mại, nơi diễn ra mọi hoạt động mua bán của bà con trong vùng. Năm 1993 Trung tâm thương mại xây dựng xong với số hộ kinh doanh chỉ khoảng 500 hộ, thu ngân sách khi đó đạt 700 triệu đồng. Nhà cửa sinh sống của người dân chủ yếu là những dãy nhà cấp IV, ai có điều kiện thì đổ mái bằng, những ngôi nhà ngày trước kiến trúc đơn sơ, không cầu kỳ như bây giờ. Có lẽ kiểu ngôi nhà cổ đó chỉ còn tập trung chủ yếu ở khu phố cổ”. Người ta vẫn nói vui thị xã những năm 1990 - 1991 chỉ có “ 3 trường, 3 phường, 3 xí nghiệp”.
Giáo dục khi đó cũng chưa phát triển, trường lớp thị xã có một thời gian nằm trên khu đồi thông (Tỉnh ủy bây giờ), sau này khi quy hoạch trường cấp II Bắc Kạn được chuyển về khu Đội Kỳ.
Cầu Phà chính là hình ảnh thân thương và quen thuộc nhất với nhân dân thị xã, theo các cụ thì chiếc Cầu Phà được xây dựng từ thời Pháp thuộc, trải qua hàng trăm năm cầu vẫn cứng cáp và đã chứng kiến rất nhiều những đổi thay của thị xã.
Kinh tế của thị xã những năm trước chậm phát triển, thiếu đồng bộ, cơ sở hạ tầng thấp kém, đội ngũ cán bộ có trình độ kinh nghiệm quản lý, xây dựng đô thị miền núi còn hạn chế. Ngày đó các hình thức tổ hợp phát triển chủ yếu các ngành nghề chính như: chế biến gỗ, mây, tre, trúc…
...và nay
 |
| Một góc thị xã Bắc Kạn hôm nay |
Trải qua nhiều năm xây dựng và phát triển, nhất là từ ngày tái lập tỉnh Bắc Kạn, thị xã nay đã thay đổi rất nhiều về kiến trúc, không gian đô thị, quy mô dân số. .. Hệ thống đường giao thông nội thị, các công trình văn hóa, thể thao, trụ sở, cơ quan trường học, trạm y tế được đầu tư xây mới. Hệ thống chợ, siêu thị, nhà hàng, nhà nghỉ phát triển nhanh đáp ứng yêu cầu đổi mới, phát triển của một đô thị.
Hiện thị xã có 8 đơn vị hành chính, diện tích 133,688 km2, quy mô dân số gần 4 vạn người với 5 dân tộc Kinh, Tày, Nùng, Dao, Hoa.
Đặc biệt trong năm 2015 Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thị xã đang mong đợi được đón nhận quyết định công nhận thị xã trở thành thành phố trực thuộc tỉnh. Đây sẽ trở thành bước ngoặt, mở ra triển vọng cho sự phát triển về kinh tế - xã hội của thị xã.
Có thể nói tốc độ phát triển đô thị hóa ở thị xã tương đối nhanh. Thị xã xác định dịch vụ, thương mại là thế mạnh, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ năm 2014 đạt 1.500 tỷ đồng, tăng hơn 65 lần với năm 1994, số hộ kinh doanh tăng lên 3.239 hộ và 400 doanh nghiệp, hợp tác xã đóng trên địa bàn. Về lĩnh vực nông, lâm nghiệp tuy chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong cơ cấu kinh tế nhưng thị xã đã chỉ đạo chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa. Ban hành cơ chế hỗ trợ với nhiều chương trình, đề án phát triển, vì vậy nông nghiệp thị xã có những chuyển biến đáng kể , tổng sản lượng lương thực có hạt từ 286 tấn năm 1994 nay đã tăng lên 4.731 tấn…
Về y tế cũng có nhiều tiến bộ, từ đội ngũ cán bộ thiếu và yếu, trang thiết bị y tế lạc hậu thì đến nay mạng lưới y tế được quan tâm khá toàn diện, toàn thị xã đã có 7/8 Trạm y tế đạt chuẩn Quốc gia về y tế. Công tác giáo dục cũng được nâng lên, thị xã đã thực hiện các giải pháp đồng bộ theo hướng kiên cố, chuẩn hóa, nâng cao chất lượng dạy và học…
Lĩnh vực văn hóa - xã hội có nhiều tiến bộ, chất lượng, hiệu quả hoạt động ngày càng được nâng cao. Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ổn định và giữ vững, phạm pháp hình sự, tai nạn giao thông và các tệ nạn xã hội từng bước được kiềm chế, công tác quốc phòng quân sự luôn được bảo đảm.
Tự hào về những thành quả đã đạt được, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc thị xã Bắc Kạn đang đồng lòng, quyết tâm xây dựng một thành phố Bắc Kạn phồn thịnh và phát triển trong nay mai./.
Thu Trang
